نقش آگاهی از حقوق شهروند دیجیتال در تحقق شهر هوشمند (نمونه موردی شهر مشهد) (بررسی مقایسه ای میزان آگاهی از حقوق شهروند دیجیتال در میان دانشجویان رشته حقوق و سایر رشته ها)

با گسترش فضای مجازی و هوشمند شدن شهرها، حقوق شهروندان نیز دچار تحول شده و مفهوم «شهروند دیجیتال» شکل گرفته است. این شهروندان دارای حقوقی خاص هستند که رعایت آن‌ها بر مدیران شهری و نهادهای قضایی الزامی است. آگاهی از این حقوق نقش مهمی در مطالبه‌گری شهروندان دیجیتال دارد، اما به نظر می‌رسد میزان شناخت عمومی از این حقوق اندک باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان آگاهی دانشجویان رشته‌های حقوق و غیرحقوق دانشگاه پیام نور از شاخص‌های حقوق شهروندی دیجیتال انجام شده است. این شاخص‌ها شامل حریم خصوصی، امنیت، حق مؤلف، آزادی بیان، قوانین و مقررات، حقوق کودکان و زنان، زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و حفظ کرامت انسانی هستند. جامعه آماری شامل ۳۸۴ دانشجو بود که نیمی در رشته حقوق و نیمی در سایر رشته‌ها تحصیل می‌کردند. نمونه‌گیری به روش تصادفی طبقه‌بندی‌شده و تحلیل داده‌ها با آزمون مقایسه میانگین دو جامعه مستقل انجام شد. نتایج نشان داد دانشجویان حقوق از نظر آماری آگاهی بیشتری نسبت به سایر دانشجویان دارند که این امر ناشی از آموزش‌های تخصصی آنان در طول تحصیل است. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود مدیران شهری آموزش‌های عمومی در زمینه حقوق شهروندی دیجیتال برای همه شهروندان فراهم کنند. این آموزش‌ها ضمن ارتقای سلامت اجتماعی و کیفیت زندگی دیجیتال، موجب کاهش هزینه‌های اجتماعی ناشی از تخلفات و جرایم در فضای مجازی خواهد شد.